Орчуулах Оролдлого

Бэлэг

2011-05-09T01:08:00.000-07:00

       Төрсөн өдрийн бэлэг. Надад бэлэглэсэн юм чинь минийх л гэсэн үг, яадаг юм гэж бодоод тавьчихлаа. Баярлалаа Энбос найз аа, хүн бүрт олдохгүй том бэлэг шүү!
       Эдгээр шүлгүүд нь Хятадын алдарт яруу найрагч, зохиолч Шю Жимо /徐志摩1897-1931/ -н шүлгүүд бөгөөд уг хүн нь Америк, Англид суралцаж төгссөн, өндөр боловсролтой, тухайн үеийнхээ уран зохиолын ертөнцийн томоохон төлөөлөгчдийн нэг юм. Энэ том хүний сайхан бүтээлүүдээс найз Энбосынхоо орчуулснаар энэ удаад орууллаа.
       ПС: Яана аа, өөрөө нэг юм хийх юмсаан.

Гэнэт...

Тэнгэрийн уудамд хөвөх үүл би,
Долгилох зүрхэнд чинь хааяахан тусмуй –
Тээнэгэлзэн гайхах хэрэггүй ээ,
Догдлон баярлах ч хэрэггүй –
Эргэх агшинд л хөлийн минь сүүдэр
Эгнэгт арилан замхрах вий.

Чи бид түнэр шөнийн далайд учирсан билээ
Чиг зүг минь тусдаа, чинийх ч, минийх ч.
Уусан нэгдэх агшинд туссан гэрлийн гялбааг
Ухаан бодолдоо чи тогтоож авсан бол сайн,
Урсган гээж орхисон бол, бүр ч илүү сайн!

〖偶然〗

我是天空裡的一片雲，
偶爾投影在你的波心──
你不必訝異，
更無須歡喜──
在轉瞬間消滅了蹤影。

你我相逢在黑夜的海上，
你有你的，我有我的，方向；
你記得也好，
最好你忘掉
在這交會時互放的光亮！

***

Алтан гургалдай

Хараа булаам өнгө модны дээр буув.

“Хараач, алтан гургалдай” гэж

Хэн нэгэн хэлэв. Сүүлний үзүүр нь хөдөлсхийв.

Чимээ гарсангүй,

Сүрдэн биширмээр өнгө сацруулах нь, эгээ л

---Хаврын урь мэт,

Галын дөл мэт, халуун сэтгэл мэт.

Уянгалан дуулахыг нь хүлээн, түүнийх цочоох вий гэхдээ

Уруулаа жимийн чив чимээгүй гөлөрлөө.

Гэвч тэр жигүүрээ дэлгэн,

Сүрлэг сайхныг сэт татан, өнгөт үүлсэнд хувилсаар

Нисэн одов, бараа тасрав.

Үгүй болов,эгээ л

---Хаврын урь мэт, галын дөл мэт, халуун сэтгэл мэт.

黃鸝

一掠顏色飛上了樹。

“看，一隻黃鸝！”

有人說。翹著尾尖，

它不作聲，

豔異照亮了濃密

－－－像是春光，

火焰，像是熱情。

等候它唱，

我們靜著望，怕驚了它。

但它一展翅，

衝破濃密，化一朵彩雲；

它飛了，不見了，

沒了

－－－像是春光，火焰，像是熱情。

****

Харгис хавар

Өчигдөрхөн лонхонд хатгасан тоорын цэцэгс минь

Үзэсгэлэнт бүсгүйн хацар шиг инээмсэглэлээр гийж байсан сан.

Өнөөдөр харин тэд толгой гудайн бөхийжээ,

Улаан цагаан үхдлүүд л ногоон ишнээс дүүжлэгджээ.

Гадаах салхи бороо харгис хавар айсуйг дохиолж

Гашуудлын хонх мэт аялгууг шөнийн гүнд жингэнүүлнэ:

“Үнэн эгэл амь, амьд сэргэг цэцэг минь

Үзэсгэлэнтэй тунгалаг үхдэл болгож, хэн чамайг булшилна вэ?”

殘春

昨天我瓶子裡斜插著的桃花

是朵朵媚笑在美人的腮邊掛；

今兒它們全低了頭，全變了相：－－

紅的白的屍體倒懸在青條上。

窗外的風雨報告殘春的運命，

喪鐘似的音響在黑夜裡叮嚀：

“你那生命的瓶子裡的鮮花也

變了樣：豔麗的屍體，誰給收殮？”

Хавар 春

2011-01-10T00:20:00.000-08:00

Нэгэн найзынхаа санал болгосны дагуу Жу Зи Чинг (朱自清)-ийн уг өгүүллэгийг орчууллаа. Муу блогоо тун чиг саналаа даа.

Хавар 春

Хүсэн хүлээсэн дорнын салхи үлээж, хаврын алхаа наашиллаа.

Бүхий л зүйлс дөнгөж сэрж буй мэт, баясгалантайгаар нүдээ нээлээ. Уул тодорч, ус долгилон, нар улаа бутарч эхлэв.

Бяцхан өвс нууцханаар газраас цухуйна. Булбарайхан, ногоохон өвс. Хүрээн доторхыг, уудам талыг дүүргэнэ. Суумаар, хэвтмээр, хоёр гурав өнхөрчихмөөр, бөмбөг хэд өшиглөчихмөөр, уралдаж гүймээр, нуугдаж тогломоор.

Тоорын модод, гүйлсний модод, лийрийн модод чи надад, би чамд найр тавихгүй гэсэн шиг цэцгээ дэлгэн уралдана. Гал шиг улаан, үүрийн туяа шиг ягаан, цас шиг цагаан. Цэцэгс нь анхилуун үнэртэй. Нүдээ анихад модод тоор, гүйлс, лийрээр дүүрсэн мэт санагдана. Цэцэгсийн доогуур дээгүүр түм буман ажилч зөгий дүнгэнэн нисэж, том жижиг эрвээхэйнүүд эргэлдэн наадна. Янз бүрийн, нэртэй нэргүй цэцэгс газраар нэг, өвсөн дунд олон нүднүүд, одод тархан унасан мэт. Бүр анивчиж ирмэнэ гээч.

Зөөлөн салхи нүүрийг илбэнэ, яг л ээжийн минь гар илэх шиг. Салхинаас шинэхэн ухсан шороо үнэртэнэ. Ногоон өвс, цэцэгсийн үнэр чийглэг агаарт анхилна. Шувууд цэцэг навчсын дунд үүрээ засчихаад, баяртайгаар цээл хоолойгоо гайхуулан эргэлдэн тойрон дуулж, хөнгөн салхи урсгал устай хоршин жиргэлдэнэ. Үхэрчин хүүгийн лимбэний ая энэ мөчид мөн тэнгэр өөд уянгалан эгшиглэнэ.

Бороо урьдын хэвээр, нэг орвол хэдэн өдрөөр орно. Гэхдээ цухалдах хэрэггүй ээ, хар даа, яг л үхрийн øèðõýãò хөөвөр шиг, хатгамлын зүү шиг, нарийн торгон утас шиг бороон дуслууд айлын дээвэр дээр суунаглах шингэхэн утааг ташуулдан сүлжилнэ. Моддын навчис ногоорон туяарна. Нялх өвс ч нүд цавчим нов ногоон. Нар хэвийх үеэр шаргал цацраг нь намуун тайван нэгэн үдшийг бүтээнэ. Хөдөө, зөрөг зам дээр, чулуун гүүрний дэргэд шүхэртэй хүн явна, талбай дээр сийрсэн цув малгайтай тариачид ажиллана. Тэдний гэр хөндий хоосон, бороон дунд нам гүмхэн.

Тэнгэрт цаасан шувууд, гадаа хүүхдүүд олширлоо. Хот хөдөө, айл өрх бүрээс том багагүй бие биетэйгээ өрсөх мэт бүгд гарч ирлээ. Шөрмөсөө суллаж, тархиа сэргээх гэх мэтээр хүн бүр л нэг юм хийнэ. “Бүтэн жилийн ажил хавраас эхэлнэ”, хавар дөнгөж эхэлж байна, цаг хугацаа, хүсэл мөрөөдлөөр дүүрэн.

Хавар дөнгөж төрсөн хүүхэд мэт, толгойноосоо хөл хүртлээ бүх юм нь цоо шинэ, тэр өсөн торниж байна.

Хавар залуу охид шиг ганган дэгжин, инээмсэглэнэ, алхана.

Хавар идэр чийрэг залуус шиг төмөр мэт бат бөх гар хөл нуруу туруутай, тэр биднийг дагуулан урагш тэмүүлнэ.

Яаруу Давчуу Цаг Хугацаа 匆匆

2010-08-24T20:16:00.000-07:00

Хятад хэл сурч байсан хүмүүс хятадын алдарт яруу найрагч, зохиолч Жу Зи Чингийн (朱自清1898-1948) уг зохиолыг андахгүй сайн мэдэх байх аа, орчуулж байсан ч хүн цөөнгүй байдаг байх. Энэ удаад уншаад өнгөрөх биш орчуулаад өнгөрөх гэж хичээлээ.

Яаруу Давчуу Цаг Хугацаа

Хараацай шувуу нүүдэллэн явсан ч харьж ирэх цаг бий. Улиас модод хатаж гандсан ч ногоорч дэлгэрэх үе гэж бий. Тоорын цэцэг хагдарсан ч цэцэглэх мөч бас л бий. Ухаалаг чи минь хэлээд өгөөч, бидний өдрүүд яагаад харин эргэн ирдэггүй юм бэ? Хэн нэг нь хулгайлаад явчихдаг юм уу? Тэр нь хэн юм бэ? Хаана нуучихдаг юм бол? Эсвэл өөрсдөө зугтаад явчихдаг юм болов уу? Тийм бол одоо хаана явж байгаа бол?

Бидэнд хичнээн урт хугацаа өгсөн байдгийг мэдэхгүй юм. Гэхдээ гар маань бага багаар хоосорсоор л байна. Чимээгүйхэн дотроо бодож үзтэл найман мянга гаруй өдөр гараас минь урсаад явчихсан байх аж. Яг л дуслын зүүнээс далай руу нэг дусал орчих шиг миний өдрүүд цагийн урсгал дунд ямар ч чимээ аниргүй, бас дүрс сүүдэргүй дусалж одсоор. Нулимс өөрийн эрхгүй асгарна.

Явах нь явсаар, ирэх нь ирсээр. Явах ирэхийн хооронд юунд ингэтэл яарна вэ? Өглөө намайг босоход өрөөнд хоёр гурван нарны цацраг тусаж байдаг. Нар хөлтэй ажээ, аажим аажмаар хөдлөн шилжинэ. Би ч бас яаравчлан тэр эргэлтийг дагана. Гар нүүрээ угаах үед цаг нүүр угаадаг савнаас явчихна. Хоол идэж байхад цаг аяганаас гараад явчихна. Чимээгүй сууж байхад анхаарал хатамжилсан хоёр нүдний өмнүүр гараад явчихна. Түүний тийм яарууг мэдээд, хоёр гараараа нүдээ даравч тэр гарны цаагуур өнгөрч одно. Шөнө орой орондоо хэвтэж байхад биен дээгүүр маань алхаад л, хөл дээгүүр маань нисээд л явчихна. Нүдээ нээн нартай дахин уулзахад нэг өдөр өнгөрлөө гэсэн үг. Би нүүрээ даран санаа алдана. Гэвч шинэ өдрийн сүүдэр санаа алдахтай маань хамт холдон одсоор л.

Нисэх мэт өнгөрч буй энэ цаг хугацаан дотор, мянган хаалга түмэн цонхтой энэ дэлхий дээр би юу хийж амжих бол? Хий хоосон холхиж, учраа олохгүй л яарч сандрах юм. Найман мянган яарч сандарсан өдөрт хий хоосон нааш цааш холхихоос өөр юу хийж болох бол? Өдөр хоногууд утаа шиг сэвшээ салхинд замхарна, үүрийн манан шиг өглөөний наранд сарнина. Би тэгвэл ямар ул мөр үлдээсэн юм бол? Би ядаж шавьжны баас шиг ч болтугай ул мөрөө үлдээж чадсан билүү? Би нүв нүцгэн л ирсэн, нүд ирмэхийн зуур буцаад л нүв нүцгэнээрээ буцах болж байна. Харин буцаж ирж чадахгүй, тэгээд яагаад заавал ингэж хий хоосон энэ замыг туулах ёстой юм бэ?

Ухаалаг чи минь хэлээд өгөөч, бидний цаг хугацаа яагаад эргэн ирдэггүй юм бол?

1922.03.28

Авьяастны Мөрөөдөл 天才夢

2010-08-10T01:36:00.000-07:00

Би их сонин эмэгтэй. Хар багаасаа л төрөлхийн авьяастай гэж хэлэгдсээр авьяасаа хөгжүүлэхээс өөр зорилгогүй болсон нэгэн. Харин хүүхэд насны сүрхий мөрөөдөл бага багаар бөхөхийн хэрээр би өөрийгөө авьяастан болох мөрөөдлөөс өөр юу ч үгүйгээ мэдсэн юм. Надад байгаа зүйл бол ерөөсөө л авьяастны бөөн этгээд гажууд сул талууд. Хүмүүс Regis Wargnier-ийн солиорлыг уучлах байх л даа, харин намайг бол уучлахгүй байх.

Америк маягаар хэлэх юм бол би гоц авьяастан хүүхэд байлаа. Би 3 настайдаа Тангийн шүлэг цээжээр уншдаг байв. Манж чингийн үеийн нэг хуучин сүлжмэл сандалны урд зогсоод “Дууч эм улсаа мөхсөнийг үл мэдэн, Хойд хүрээний сайхан бүсгүйг[1] дуулсаар л байх ажгуу” （эртний хятадын нэгэн алдарт шүлгийн хэсэг）хэмээн толгой хөдөлгөн нулимс дуслуулан уянгалуулан уншдаг байснаа одоо ч санадаг. 7 настайдаа нэгэн гэр бүлийн тухай анхны эмгэнэлт өгүүллэгээ бичсэн юм. Бичихэд хэцүү ханз таарвал тогооч дээр гүйж очоод яаж бичихийг нь асуучихдаг байлаа. Хоёрдахь зохиол маань бүтэлгүй хайртай учраад амиа хорлодог охины тухай байж билээ. Ээж энэ зохиолын талаар “Хэрвээ тэр амиа хорлох л байсан юм бол заавал хаа байсан Шанхайгаас галт тэргэнд суугаад Шихуд ирж живж үхэх хэрэг байхгүй шүү дээ” гэж шүүмжилж байсан сан. Гэхдээ Шихугийн зохиолын орчныг бодоод би эцэстээ тэр хэсгийг өөрчлөөгүй хэвээр нь үлдээсэн юм.

Миний хичээлээс гадуур уншсан ном гэвэл “Барууш Зорчсон Тэмдэглэл” болоод хэдэн үлгэр л байсан байх. Харин миний сэтгэхүй тэдгээрт огт хүлэгдээгүй юм. 8 настайдаа утоп агуулгатай “Аз Жаргалын Тосгон” гэдэг нэртэй зохиол бичих гэж оролдож билээ. Аз жаргалын тосгоныхон бол төрөлхийн дайчин, нутгийн уугуул иргэд. Миао үндэстнийг эзлэхэд их гавьяа байгуулсан учир Монгол Хятадын хаад тэднийг алба гувчуураас чөлөөлж, засгийн эрхийг нь өөрсдийнх нь гарт өгчээ. Тиймээс аз жаргалын тосгон бусад ертөнцөөс тасарсан нэгэн том гэр бүл бөгөөд бүхий л газар тариалан, оёдол эсгүүр гэх мэт ажлаа өөрсдөө хийдэг овгийн байгууллын соёлоо хадгалж үлдсэн тосгон байв.

Би хэдийгээр том зохиол бичих гэж их мэрийж байсан боловч төд удалгүй уг том сэдэвтээ сонирхол буурчихсан юм. Гэхдээ би одоо ч зураг зурахдаа иймэрхүү мөрөөдлийн нийгмийн үйлчилгээ, барилга, интерьер засал, номын сан, зодооны урлагийн тайз, шоколадны дэлгүүр, дээвэр дээрх цэцэрлэг зэргийг хавчуулж оруулдаг. Ресторан гэхэд л лянхуа цэцгийн цөөрөм дундахь саравчинд байх жишээтэй. Аз жаргалын тосгонд кино театр, социалист үзэл байсан эсэхийг сайн санахгүй байна, гэхдээ л тэд тэдэнгүйгээр сайхан амьдрах л байсан.

Естэйдөө би хөгжим, зураг хоёрын аль нэгийг насан туршийнхаа ажил мэргэжил болгох хэрэгтэй болсон юм. Тэр үед нэг ядуу зураачийн тухай кино үзээд, шууд гоёмсог том ордонд тоглодог төгөлдөр хуурч болохоор шийдэж билээ.

Би өнгө, хөгжим, үгэнд маш мэдрэмжтэй. Төгөлдөр хуур сурч байх үед тэр 8 нот надад бүгд өөр өөрийн зан төрхтэй бөгөөд янз бүрийн тод өнгийн хувцас малгай өмсч зүүгээд гар гараасаа барилцан бүжиглээд байх шиг санагддаг байлаа. Би зохиол бичихдээ янз бүрийн өнгө будаг нэмж, уянгалаг бөгөөд хурц тод үг өгүүлбэр хэрэглэх дуртай. Жишээлбэл “сувдан саарал”, “харуй бүрий”, “гайхамшиг”, “splendour”, “melancholy”, тиймээс нурших алдааг байнга гаргадаг. Одоо ч гэсэн “Лиао Жай Жи И” (聊齋志異 эртний хятадын чөтгөр сүнсний тухай ном), Парисын загварын сэтгүүлүүдийг үзэх дуртай маань тэдгээр сэтгэл татам үгсийн төлөө л юм.

Сургуульд би чөлөөтэй хөгжих эрх чөлөөг олж авсан учраас өөртөө итгэх итгэл маань өдрөөс өдөрт сайжирсан юм. 16 нас хүрдэг жил ээж Францаас ирж олон жил хол байсан охиндоо судалгаа хийв.

Ээж “би багад чинь чамайг сайн харж чадалгүй хижиг өвчин хүргэчихсэндээ харамсаад байдаг юм” гээд “амьдаараа тэгж зовж байхыг чинь харснаас үхэж байхыг чинь харсан нь дээр” гэж хэлж билээ.

Би алим хальсалж чаддаггүйгээ мэдэж авав. Маш их хөдөлмөр зарж байж оймс нөхөж сурав. Би үсчинд орохоосоо айдаг, зочин ирэхэд дургүй, оёдолчинд хувцсаа аваачиж өгөхөөс айдаг. Маш олон хүн надад юм нэхэхийг зааж өгсөн ч огт сурч чадаагүй. Нэг өрөөнд 2 жил амьдарсан атлаа хонхоо хаана байдгийг асуувал бодож байж хариулдаг. Өдөр болгон таксинд сууж эмнэлэг орж тариа тариулсаар 3 сар болсон хэрнээ замаа олохгүй. Ерөнхийд нь хэлэхэд энэ бодит нийгэмд би ямар ч хэрэггүй амьтан байлаа.

Ээж надад орчиндоо дасан зохицох, ойр зуурын ажил хийж сурахад 2 жилийн хугацаа өгөөд, будаа агшаах, савангаар хувцас угаах, яаж алхах, бусдын нүд рүү харах, гэрлээ асаасан бол хөшгөө татаж байх, толинд нүүрээ хэрхэн харах, алиалах авьяасгүй бол онигоо ярихгүй байх зэргийг зааж өгсөн юм.

Хүмүүстэй харьцах тал дээр би үнэхээр хүн гайхмаар тэнэг хүн ажээ. Тиймээс энэ 2 жилийн хугацааны төлөвлөгөө амжилтгүй туршилт болж хувирсан юм. Үзэл санааныхаа тэнцвэрийг алдсанаас бусдаар ээжийн ахин дахин захиж хэлсэн сануулгууд надад огтхон ч нөлөөлсөнгүй.

Гэхдээ л би амьдрах урлагийн өчүүхэн хэсгийг ч болов ойлгодог байсан юм. Би “7-р сарын үүл” (кино эсвэл жүжгийн нэр бололтой)-ийг яаж үзэхийг, шотланд цэргүүдийн үлээдэг цуур хөгжмийг хэрхэн сонсохыг, сэвшээ салхинд сүлжмэл сандал дээр суухын сайхныг, давстай самар идэхийг, бороотой үдшийн неон гэрлийн үзэсгэлэнтэйг, 2 давхар автобуснаас моддын ногоон навчнаас тасалж авч болохыг мэднэ. Хүмүүс хоорондоо харилцаагүй тийм л газар миний амьдрал баяр хөөрөөр дүүрдэг. Харин би тийм шүд зуусан жижиг сажиг зовлонгоор дүүрэн амьдралаар нэг өдөр ч амьдарч чадахгүй юм байна лээ. Амьдрал бол зүгээр л нэг нохойн бөөс шигдэж шавсан хээнцэр гоёмсог даашинж.

Жан Ай Лин (張愛玲)

[1]玉树后庭花:Эртний хятадын дуу

Буурал Үс 白髮

2010-08-05T20:21:00.000-07:00

Гуо Мо Руо (郭沫若 1892-1978) бол хятадын орчин үеийн алдарт зохиолч, яруу найрагч төдийгүй нэртэй археологич, философич, эртний уран зохиол судлаач, түүх судлаач, хувьсгалч, нийгмийн зүтгэлтэн хүн юм. Түүнчлэн тэрээр хятадын шинэ шүлгийн үндэслэгч, Лү Шүнийг залгамжлан соёлын хувьсгалыг манлайлагч гэж нийтэд хүлээн зөвшөөрөгдсөн соёлын зүтгэлтэн билээ.Энэ удаад түүний богино хэмжээний өгүүллэгээс нэгийг орчууллаа.

Он удаан жил сэтгэлдээ хадгалж явсан шүлгийн үгс өнөөдөр үүр цүүрээр оргилон ундрах чинь.

Чи залуухан, зав залуугаараа, алс нутгийн бүсгүй. Чиний нэрийг би огт мэдэхгүй, тиймээс чамайгаа “чи” л гэж дуудаж байгааг минь өршөөгөөрэй.

Тэр үдэш, хаврын орой байсан байх аа? Чи минь үсийг минь засаж, сахлыг маань хусаж, сахлын ус түрхэж өгсөн сөн.

Дараа нь үсийг минь хагалахад, толинд нэг цагаан үс үзэгдэхийн даруй тасдан өгч билээ.

Ай, залуухан, зав залуугаараа чи минь, алс нутгийн бүсгүй чи минь, тэнүүлч би чамайгаа орхисноос хойш дахин 3 жил хэрэн тэнэлээ. Гэвч чиний минь билгүүн сэтгэл орь залуу насыг маань өөртөө үлдээн хоцорчээ.

1925 оны 10 сарын 20 өдөр

Гуо Мо Руо

Бяцхан Хулганы Эрэл Хайгуул

2010-06-14T03:02:00.000-07:00

Нэг ийм хөөрхөн үлгэр олж уншлаа. Тэгээд орчуулчихлаа. Хүн болгон давуу болоод сул талтай. Давуу талаа хүнээс биш өөрөөсөө олж хар аа гэсэн санааг хулганы эрлээр хөөрхөн тайлбарлачихсан нь таалагдсан юм.

Бяцхан Хулганы Эрэл Хайгуул

Нэгэн хулгана өөрийгөө хэтэрхий өчүүхэн жижиг гэж бодон, үргэлж дэлхий дээрх хамгийн том зүйлийг эрж олохыг хүсдэг байжээ. Тэгээд толгойгоо өргөн юу ер нь том юм бол оо? Юу хамгаас том юм бол оо гэж бодож суугаад: “Миний амьдрал тэнгэрийн доорх үнэн мөнийг олохын төлөө байдаг. Харин тэнгэр юунаас ч айдаггүй, тэр үнэхээр өргөн уудам, 4 зүг 8 зохисыг өөрийн доор багтааж чаддаг” гэж бодоод, тэнгэр дээр очоод: “Тэнгэр ээ, чи юунаас ч айдаггүй, би ийм өчүүхэн жижигхэн, чи надад хүч зоригоосоо өгөөч” гэхэд,

Тэнгэр хэлсэн нь: “Надад ч бас айдаг зүйл бий, би үүлнээс айдаг. Үүл тэнгэрийг бүрхэж нарыг халхалж чаддаг, нар бид хоёр түүнийг яаж ч чаддаггүй” гэв.

Тэгэхээр нь хулгана үүлийг бүр илүү юм байна гэж бодоод, үүлэн дээр очин: “Чи тэнгэрийг бүрхэж, нарыг халхалж чаддаг юм байна, тэгэхээр чи тэнгэр газрын дундахь хамгийн их хүчтэй зүйл болох нь, тийм үү?” гэж асуухад,

Үүл өгүүлсэн нь: “Үгүй, үгүй, би салхинаас айдаг. Арай гэж тэнгэрийг бүрхээд автал, хүчтэй салхи ирж салхилаад намайг сарниулчихдаг. Тэгэхээр надад бас л айдаг зүйл байдаг гэсэн үг” гэв.

Хулгана тэр даруй салхин дээр гүйж очоод: “Чиний хүч үнэхээр их юм аа, тэнгэрийн бүх зүйл чамайг хааж зогсоож чаддаггүй гэж байна, чамд ингэхэд айдаг юм байдаггүй биз дээ?” гэж асуухад,

Салхи хариулсан нь: “Надад айдаг зүйл байлгүй яахав, би хананаас айдаг. Тэнгэрийн үүлийг би үлээгээд сарниулж чадах ч, газар дээрх ханыг би яаж ч чаддаггүй, тиймээс хана надаас илүү” гэлээ.

Хулгана тэгэхээр нь хана руу очоод, асуув: “Чи салхийг хүртэл хааж тогтоож чаддаг юм чинь, чи тэнгэрийн доор хамгийн хүчтэй нь байх тийм үү?” гэхэд,

Хана хулганыг цочирдтол ийн хариулжээ: “Миний хамгийн айдаг зүйл бол хулгана. Хулгана миний сууринд жижигхэн боловч маш олон нүх сэтлэн гаргадаг, хэзээ нэг цагт тэр нүхнүүдээс болж би нурж унана” гэхэд,

Энэ үед хулгана гэнэт бүхнийг ухааран, энэ дэлхий дээр хамгийн чадалтай сүрхий зүйл нь өөрөө байсныг ойлгож мэджээ. Үнэндээ хулганы энэ бүх эрэл хайгуул бидний хар багаасаа өсөж том болтлоо хэн нэгнийг шүтэн биширч, үлгэр дууриал болгон, насан туршдаа хайж явсаар хамгийн сүүлд л өөрийн сэтгэл доторхоо ойлгодог үйл явц биш гэж үү?

Юй Дань 於丹 ("Жуанз-ын талаарх ойлголт" номноос орчуулав)

Нөхөрлөл

2010-06-13T09:21:00.001-07:00

За завгүй завгүй гээд яваад байсан чинь их удаан дуртай ажлаа хийгээгүй хаячихсан байна. Би ч олон сайхан найзтай л даа: зааж зөвлөдөг, эрхэлж тунирхдаг, тайвшруулж тайтгаруулдаг, уурлуулж бухимдуулдаг, учирлаж ойлгуулдаг, баярлуулж баясгадаг, ГОВЬ АЛТАЙН ЗАМЫН ГОЛООР АЛХАХ ДУРТАЙ гээд л, тэдэндээ зориулчихъя. Бүгдэнд нь байгаагаар нь л хайртай шүү. За тэгээд Зөнч маань бидний харилцааны талаар ийн хөөрч байна:

Нөхөрлөл

Нэгэн залуу гарч ирэн бидэнд нөхөрлөлийн тухай ярьж өгөөч гэв.

Тэр хэлсэн нь:

Чиний найз чамд хэрэгтэй зүйлсийн чинь хариулт.

Тэр чиний тариан талбай, чи хайр өвөртлөн үр суулган, хайраа өвөртөлсөөр ургацаа хураана.

Тэр мөн чиний зоогийн ширээ, задгай зуух.

Чи өлсөхөөрөө түүнийг эрж, тайвшрахын төлөө түүнийг хайдаг.

Найз чинь шууд шулуулхнаар сэтгэлийн үгээ хэлэх үед, чи сэтгэл доторх “Үгүй”-ээсээ бүү ай, сэтгэлийн гүн дэх “Тийм”-ийгээ бүү дарж нуу.

Тэр чимээ аниргүйхэн байх үед чиний сэтгэл түүний сэтгэлийн аялгууг сонссоор байдаг.

Учир нь нөхөрлөлд бүхий л бодол санаа, бүхий л хэрэгцээ шаардлага, бүхий л хүсэл мөрөөдөл үг яриагүйгээр үүсэж, хуваалцагдаж, үггүй ойлголцол тэнд бас нэгэн баяр жаргалыг дагуулж байдаг.

Найз нөхдөөсөө салж хагацахын цагт гуньж уйтгарлах хэрэггүй.

Учир нь чиний хайрлаж хүндэлдэг түүний дотоод сайхан чанарууд түүнийг байхгүй үед харин бүр гэрэлтэн тодорч магадгүй шүү дээ, яг л уул руу авирч байгаа хүн тэгш тал дээрээс уулыг харахад илүү тод байдаг шиг.

Нөхөрлөлөө улам гүн бат болгохоос өөрөөр ямар нэг зорилго бүү тавиарай.

Учир нь хайр өөрийнхөө дал нууцыг илчлэхийн тулд хайрыг биш тор шиддэг, зөвхөн ашиг хонжоо хайгаагүй сэтгэл л шүүгдэн гарч ирнэ.

Найздаа өөрийнхөө хамгийн сайн сайхан талаа харуулж бай.

Тэд чиний буурах давалгааг мэдэж байх ёстой юм чинь тэдэнд бас давалгааныхаа оргилыг хэр өндөрт гардгийг мэдүүлэх хэрэгтэй.

Найзтай байх гэдэг цаг нөхцөөхийн төлөө л юм бол ямар утга учиртай юм?

Түүнтэй үргэлж амь амьдралаа хуваалц.

Учир нь тэр чиний шаардлага хэрэгцээг дүүргэж өгөхөөс биш хоосон үгүйг чинь биш.

Нөхөрлөлийн бал бурам дунд хамтдаа инээж баясан, баяр жаргалаа хуваалцаарай.

Учир нь жижиг жижиг хэрэг явдлын шүүдрийн дуслуудаас сэтгэл шинэхэн өглөөг олж аван, өөрийгөө тэтгэн сэргээж байдаг юм.

Галил Жибран (оросоор галиглаад байна гэж шүүмжлүүлсэн англишдэнэ ээ одооноос)

Намар Орой Голын Дээр

2010-05-06T19:42:00.000-07:00

Манай Enbos найз надад ийм нэг сайхан шүлэг орчуулж бэлэглэсийн, Бүх Хятадын 300 шилдэг модернист шүлгүүдийн нэг. Дахин дахин баярлалаа найздаа!

Намар орой голын дээр (Лю Да Бай)

Үүр рүүгээ буцаж буй нэгэн шувуу,
Эцэж хэдий ядарсан ч,
Үдшийн нарны цацрагийг нуруундаа тээж явна.

Бурханлиг жигүүрийн ганц л дэвэлтэнд,
Голын дээр наран асгарахуй;
Буурал зэгс нэгэн агшинд,
Гоёмсог улаан өнгөнд хувирна.

秋晚的江上 (劉大白)

歸巢的鳥兒，
儘管是倦了，
還馱著斜陽回去。

雙翅一翻，
把斜陽掉在江上；
頭白的蘆葦，
也妝成一瞬的紅顏了。

Орчуулсан Enbos 05.05.2010

Баяр Жаргал ба Гуниг Зовлон

2010-05-04T11:37:00.001-07:00

Нэлээд олон жилийн өмнө би ээжийгээ 10 сар зовоохын ялдамд баяр баясал авчран төрж билээ. За тэгээд тэрнээс хойш бид бие биесийнхээ баяр гунигийн салшгүй учиг шалтгаан болсоор иржээ. Болсоор ч байх болно. Өнөөдөр ээж бидэн хоёрын хамтын зовлон жаргал эхэлсний ойн өдөр. Тэгээд Зөнчийн үгээр жаргал зовлонг тайлбарлалаа.

Дараа нь нэгэн эмэгтэй бидэнтэй баяр жаргал, гуниг зовлонгийн тухай ярилцаач гэлээ.

Тэр хэлсэн нь:

Чиний баяр баясгалан бол багаа авсан зовлон гуниг.

Чиний инээд оргилж байгаа худаг мөн чиний нулимсыг дүүргэж байдаг юм.

Үүнээс өөрөөр ямар байна гэж?

Зовлон гуниг зүрхийг чинь хэр гүн шархлуулна, түүнээс илүүгээр чи баяр жаргалыг багтаах болно.

Дарс мэлтэлзэх хундага чинь, урьд ваарчны зууханд шатаж байсан шаазан байсан шүү дээ.

Сэтгэлийг чинь догдлуулан уянгалах ятга, урьд сүхэнд цавчигдсан мод байсан шүү дээ.

Жаргалтай байх үедээ дотоод сэтгэл рүүгээ өнгийж бай. Урьд зөвхөн чамайг зовоон тарчилгаж байсан зүйл одоо чамд баяр баясгалан өгч байгааг анзаарах болно.

Зовж байх үедээ бас дахин дотогшоогоо өнгийж хар. Чи үнэндээ урьд чамд баяр баясал авчирч байсан зүйлсээс болж уйлж буйгаа ойлгоно.

Та нарын зарим нь: “Жаргалтай байх нь зовж байснаас чухал” гэж ярина. Бас зарим чинь “Үгүй ээ, гуниг зовлон бүр илүү чухал” гэдэг.

Харин та нарт гэж хэлэхэд, тэднийг ялгаж салгах арга байхгүй.

Тэд хамтдаа л ирдэг. Нэг нь чамтай зоогийн ширээнд хамт сууж байхад, санаж бай, нөгөөх нь орон дээр чинь нойрсч байдаг.

Чи яг жинлүүр шиг л баяр жаргал, гуниг зовлонгийнхоо хооронд дүүжлээстэй.

Сэтгэл чинь оргүй хоосноор дүүрсэн цагт л чи тэнцвэрийг олно.

Эрдэнэс хадгалагч чамаар алт мөнгө жинлэхэд чи баяр баясгалангаасаа болж хөнгөрч дээшлэн, зовлон гунигаасаа болж хүндрэн доошлоно.

Kahlil Gibran

Булгийн Шивнээ

2010-04-24T02:27:00.000-07:00

Нэг ном уншиж яваад Японы нэрт зураач, зохиолч агсан Хигашияама Кайй (东山魁夷) гэдэг хүний энэ зохиолын танилцуулгыг олж уншаад машид таалагдсан тул хятад эхийг нь олж аван орчуулж үзлээ. Өнөөгийн бидний утга учиргүй юунд ч юм яарсан, дэвшиж дээшилсэн энэ амьдрал ямар ч үнэ цэнэгүй болохыг, тэгээд юунд хүргэж байгааг шувуудын дүрээр тодоос тод харуулж, жинхэнэ үнэн мөн зөвхөн бидний сэтгэлд л байдаг гэдгийг өгүүлжээ. Нэр нь уг нь 听泉 буюу махчилах юм бол "Булгийг Сонсохуй" гэсэншүү утгатай юм, би нь орчуулахдаа "Булгийн Шивнээ" болгочихлоо, эхийг уншиж үзээд нэрний болоод бусад талаар санаа оноо байвал хэлээрэй. Орчуулах ОРОЛДЛОГО шүү дээ, дутуу гучуу зүйл байгаа шүү.

Булгийн Шивнээ

Уудам тал дээгүүр шувууд ниснэ. Хэсэг хэсгээрээ сүрэглэсэн шувууд зогсолтгүй нисэн өнгөрнө.

Заримдаа дөрөв таваараа толгойлон ниснэ, заримдаа нэгэн цуваанд орон могой шиг сунан ниснэ. Хар даа, үнэхээр хүчирхэг шувуун сүрэг юм аа!...

Шувууд жиргэнэ, тэд эв найрамдалтай амьдарч, харилцан бие биенээ урамшуулан зоригжуулна. Заримдаа бас хоорондоо эвдрэлцэн муудаж, булаалдан тэмцэж, бие биесээ гэмтээн шархдуулна. Зарим шувууд өвчин ужиг, ядарч зүдрэн эсвэл хөгширч өвгөрснөөс болон сүргээсээ тасарна.

Өнөөдөр шувуудын сүрэг дахин уудам тал дээгүүр нисэн өнгөрлөө. Хааяа тэд номин ногоон тал дээгүүр өнгөрөхдөө жижигхэн горхи нарны гэрэлд саа шиг гялтганан урсахыг олж харна. Хааяа ой шугуйн дээгүүр нисэн өнгөрөхдөө улаа бутарсан жимснүүд моддын сүүдэр дороос гялалзан цухуйхыг харна. Эргээд бодоход ийм газар урьд хаа сайгүй л байдаг байж. Гэтэл одоо хаа сайгүй л зах хязгааргүй элс бүрхсэн шар тал. Эх дэлхий нүүр царайгаа хувиргачихаад байхад шувуун сүрэг нэг хоромч зогсож амралгүйгээр өчигдөр, өнөөдөр, маргааш эндээс нисэн одсоор.

Шувуудыг өөрийн хүсэл зоригоор нисдэг гэж бүү бодоорой. Тэд яагаад нисдэг гэж? Хаашаа нисдэг юм бол? Хэн ч мэдэхгүй. Толгойлон нисэж байгаа шувууд өөрсдөө ч мэдэхгүй.

Яагаад заавал ийм хурдан нисэх ёстой юм бол? Яагаад жаахан удаашруулж болдоггүй юм бол?

Шувууд цаг хугацааг маш хурдан өнгөрч байна гэж бодно. Гэтэл цаг хугацаа туйл хязгааргүй, үүрд мөнхийн гэдгийг үл мэднэ. Өнгөрөн одож буй нь тэд өөрсдөө л шүү дээ. Тэд харин донтсон юм шиг л довтолгож, далавчаа хурднаас хурдан дэвнэ. Энэ нь золгүй тэднийг л бүр хурднаар энэ газраас үгүй болгож байгааг тэд төсөөлөх ч үгүй.

Шувууд сүр сархийтэл далавчаа дэвэн асар хурднаар довтолгон ниссээр...

Ойн дунд нэгэн цэнгэг булаг хоржигонон урсана. Энэ бол шувуудын хэсэг зуур амрах газар. Богинохон боловч уудам шар талыг гэтлэн туулах шувуудын хувьд маш үнэтэй амралт. Дэлхий дээрх бүх амьд амьтад ялгаагүй, нэгэн өдрийг үдэн маргаашийн шинэ амьдралыг угтан авна.

Шувууд булгийн хажууд далавчаа амраан, толгойгоо сэргээн булгийн хоржигонох урсгалаараа шивнэн өгүүлэх үгсийг чагнана. Булаг минь, чи шувуудын нисэх зүгийг зааж өгч байна уу?

Булгийн ус газрын гүнээс ундран гарч ирэхдээ эртнээс эдүгээг хүртэл бүх л амьд биетний амьдрал үхэл, цэцэглэн дэлбээлж хатаж гандахыг үзэж ханасаан. Тиймээс булаг шувуудын нисэх зүгийг мэдэж байгаа нь гарцаагүй.

Шувууд тунгалагхан булгийн хажууд зүсээ тольдон зогсохдоо өөрсдийн ядарч туйлдсан царайгаа олж харав. Тэндээс тэд өөрсдийн эрх дураар сүрийг бадруулан нисэх цаг үе өнгөрснийг ойлгож авчээ.

Шувууд хүссэн цагтаа булаг горхи олж харна гэдэг маш хэцүү хэрэг болж. Учир нь тэд зөвхөн нисэн холдохыгоо л бодож явсан юм.

Шувууд алдсан байж, тэдний хамгийн том азгүйтэл бол тэд аль болох хурдан нисэхийг л ахиц дэвшил гэж бодсонд байгаа юм. Тэд газар дэлхийг тэдний төлөө л оршин байдаг гэж эндүүрчээ.

Гэхдээ тэд ингээд үргэлжлээд нисээд байх юм бол эцэстээ өөрсдийгөө үгүй хийнэ гэдгийг бараг л гадарласан байх. Эртхэн л бүрмөсөн ойлгоосой.

Би ч тэр сүрэг доторх нэгэн шувуу, бүх хүн төрөлхтөн тэр элсэн нүүдэл болсон шар тал дээгүүр нисэх шувууд.

Хүн бүрийн сэтгэлд тийм нэг булаг бий. Өдөр тутмын толгой гашилгасан амьдрал нь түүний хоржигонох чимээг дарчихаад байдаг юм. Амирлангуй гүн шөнөөр чи зүрхнийхээ гүнээс урсан ирэх аниргүй тэр дууг сонсоод үзээрэй, тэр л өнөөх чимээгүй урсах булаг юм шүү дээ.

Явж ирсэн замуудаа эргэн хартал, хэчнээн ч удаа зүг чигээ алдан төөрч будилж явсан юм бүү мэд. Үргэлж яг энэ сэтгэлийн гүн дэх булгийн хоржигонох чимээг сонсоход л би урагшлах замаа дахин олж авдаг.

Булаг надаас үргэлж: Чи бусдад болоод өөртөө үнэнч байж чаддаг уу? гэж асуухад, би үргэлж өөрийн гэм бурууг мэдэрч, хэлэх ч үг олдохгүй толгой гудайна.

Би бол зураач хүн. Чин сэтгэлийн маань хүсэл бол “Чин үнэнээр амьдрах”. Зүрхний маань булаг үргэлж надад номхон даруу, эгэл жирийн, элдэв ялгавар ихэмсэг үзэлгүй байхыг сануулна.

Зүрхний маань булаг бас надад “Би-гээ хаяж байж Үнэн-ийг олж харна” гэж сургана.

Би-гээ хаяна гэдэг миний хувьд гэтэл байж боломгүй хэрэг гэж санагдана. Харин чимээгүй хоржигонон шивнэх булгийн ус надад “Гоо сайхан” гэгч энд л байдаг юм гэж тодоос тод хэллээ.

Хигашияама Кайй (东山魁夷)

5. Өгөхүй

2010-04-21T11:26:00.000-07:00

Зөнчийн өгөх авахуйн талаарх зөгнөл таны үзэл бодолтой нийцэж байна уу?

Дараа нь нэг баян хүн бидэнд өгөх авахын талаар ярьж өгөөч гэв.
Тэр хариулсан нь:
Чи бүх хөрөнгөө хэн нэгэнд өглөө ч чи өчүүхэн жаахныг л өгч байна гэсэн үг.
Чи өөрийгөө өгч чадсан цагт л жинхэнэ бэлэг болж чадна.
Учир нь чиний эд хөрөнгө гэдэг бол маргааш хэрэг болж магад хэмээн хадгалан хайрладаг зүйлс чинь л биз дээ?
Харин маргааш, маргааш хашир нь дэндсэн нохойд юу л авчирна гэж? Тэр Ариун хот руу явах аянчдыг дагах замдаа ясаа зам мөргүй шороон дунд л булна биз.
Дутагдахын айдас гэж дутагдах өөрөө л байх?
Худгийн чинь ус ундран оргилохын цагт чи бас л цангахаас айна, энэ цангалт ханаж цадахыг хэзээ ч мэдэхгүй.

Зарим хүмүүс маш их хөрөнгөтэй ч бусдад өгдөг нь маш бага. Түүнийгээ тэгээд ямар нэгэн нэр ашгийн төлөө өгнө гээч. Далд шунал нь тэр өчүүхэн өглөгийг нь бузарлаж орхино.
Гэтэл зарим хүмүүс өөртөө бараг юу ч үгүй байж байгаа бүхнээ гаргаад өгчихдөг. Тэд нар бол амьдрал болоод амьдралын тансаг баяныг шүтэгчид юм. Тэдний мөнгөний авдар хэзээ ч үл хоосорно.
Зарим хүмүүс бусдад юм өгөхдөө баярлан баясдаг. Баяр баясгалан бол тэдэнд ирж байгаа шан харамж юм.
Зарим хүмүүс бусдад өгөхдөө зовж шаналдаг. Зовлон шаналал бол тэдэн өгч буй адис юм.
Зарим хүмүүс харин бусдад өгөхдөө өгөхийн зовлон, жаргалыг огт мэддэггүй. Сайн үйлсийн төлөө бол бүр ч биш.
Тэд зүгээр л холын хол тал дундаас мөнх ногоон цэцэг үнэрээ хийсгэн тарааж буй мэтээр л өгдөг.
Бурхан тийм хүмүүсийн гараар дамжуулж үгээ хэлж, тэдний нүдээр дамжуулж дэлхий ертөнц рүү инээмсэглэдэг юм.

Хэн нэгэн чамаас тусламж хүсэн юм гуйхад нь өгөх бол сайн л хэрэг. Гэхдээ ам нээхээс нь өмнө учрыг нь ойлгон түрүүлж өгөх нэн сайн.
Сайхан сэтгэлээр авах хэрэгцээтэй байгаа хүнийг хайж явах нь өгөхөөсөө ч илүү сайхан.

Чамд авч үлдэхийг хүссэн зүйл байсаар л байна уу?
Чамд байгаа зүйлс чинь чи нэг л өдөр бусдад гаргаад өгчих тэр л юмс шүү дээ. Тиймээс одоо л гаргаад өгчих. Тэгэх юм бол өгөх боломж хэн нэгэн чамайг залгамжлагчийн гарт бус, харин чиний гарт үлдэнэ.
Чи үргэлж л “би бусдад өгөх дуртай, харин хүртэх ёстой хүнд л өгнө” гэх юм. Гэтэл цэцэрлэг доторх модод чинь, хотон дахь хонь чинь тэгж хэлээгүй биз дээ. Өгчих юм бол тэд амьдарна, өгөхгүй үлдээчих юм бол харин үхчихэж магад шүү.

Амьдралыг хүртсэн хүнд чи бусдыг нь ч бас өгөх хэрэгтэй.
Амьдралын далайгаас уух хувьтай тэр чиний горхиноос ч хундагаа дүүргэх эрхтэй.
Итгэл найдвар, урам зоригоос илүү дээр гарах бэлэг гэж байхгүй.
Чи хэн болоод тэд цээжээ уран, жинхэнэ үнэ цэнэ, хамаг омог бардамналаа гаргаж чамд үзүүлэх ёстой гэж?
Чи эхлээд өөрийгөө өглөгч эсвэл түүний багаж зэвсэг байж чадах эсэхээ бодоод үзээрэй. Үнэн хэрэгтээ, амьдрал л амьдралд өгдөг юм. Чи бол зүгээр л гэрч төдийхөн зүйл.

Харин чи, хүлээн авагч чи болоод бусдын өгснийг гар тосон авч байгаа та нар бүгд дэмий талархах хэрэггүй. Тэгэх юм бол чи өөрийгөө ч, чамд өгсөн түүнийг ч хүнд дөнгөөр тушин болно.
Учир нь чи өртсөн сэтгэлээрээ түүний дэлхий ээж, далай аавын өгөөмөр занд эргэлзэж байгаагаа илэрхийлж байна гэсэн үг.

Kahlil Gibran

4. Хүүхэд

2010-04-14T07:50:00.000-07:00

Зөнч маань эхнэр нөхөр хоёр хоорондоо ямар нэг зайг барьж байх хэрэгтэй гэж зөгнөсөн шигээ тиймэрхүү зайг хүүхэдтэйгээ ч барих хэрэгтэй гэж өгүүлмой. Хүн хүнд өөр өөрсдийнх нь орон зай байх бөгөөд тэр лүү нь хэн нэгэн зөвшөөрөлгүй өнгийгөөд ирэхээр л харилцаанд сэв сууж эхэлдэг байх. Хүүхдүүддээ personal space өгцгөө гэхээс гадна бас бус юмыг ч бас хэлээд л байх шиг байна. За таалан соёрхож, тунгаан бодоод санал бодлоо дэвшүүлнэ үү.

Нэгэн нялх хүүхэд тэвэрсэн эмэгтэй бидэнд хүүхдийн тухай ярьж өгөөч гэв.
Тэр хэлсэн нь:
Чиний хүүхэд чинийх биш.
Тэд болон тэдний “Хувь тавилан” хүсэн хүлээж байж төрүүлсэн хүүхдүүд юм.
Тэд чамаар дамжиж төрдгөөс биш чи тэднийг бүтээдэггүй.
Тэд чамтай хамт байдаг ч чамд харьяалагддаг гэсэн үг биш.

Чи тэдэнд өөрийнхөө хайрыг өгч болно, гэвч үзэл бодлоо тулгаж болохгүй. Учир нь тэд өөрсдийн гэсэн бодол санаатай.

Чи тэдэнд бие орших орон гэр өгч болно, харин оюун санааг нь нууж далдалж чадахгүй. Яагаад гэвэл тэдний оюун санаа маргаашийнхаа сууцанд амьдардаг юм. Чи зүүдэндээ ч очиж харж чадахгүй.

Чи үхэн хатан зүтгэж тэдэнтэй адил болохыг хичээж болно, гэхдээ тэднийг өөртэйгөө адил байлгах гэж зүтгэх хэрэггүй. Амьдралыг өчигдөр рүү чангааж, маргааш руу чирж болдоггүй юм.

Чи бол нум, харин хүүхэд бол чамаар дамжиж урагш харвагдах амьд сум.

Харваач чамайг хамаг хүчээрээ татаж, сумаа хязгаар нь үл харагдах замын дундахь холын хол бай руу тавих болно.

Баяртайгаар түүний гарт сайн тахийж өг. Учир нь тэр нисэн хөөрөх сумыг хайрладаг шигээ, бат бөх нум чамайг ч бас хайрладаг юм.

Kahlil Gibran

3. Гэрлэлт

2010-04-12T09:13:00.000-07:00

Зөнч маань энэ удаад Гэрлэлтийн талаар өгүүлж байна. Дараагийн удаад Хүүхдийн талаар хүүрнэх болно.

Дараа нь Алмитра, багш аа, Гэрлэлтийн талаар яриач гэлээ.

Тэр хариулсан нь:

Та хоёр хамт төрсөн бөгөөд үүрд хамт байх болно.

Эрлэгийн элчийн үхлийн цагаан далавч та хоёрыг салгасан ч хамт байсаар байх болно.

Тийм ээ, Бурхны чимээгүйхэн дурсамж дунд та хоёр хамтдаа л байх болно.

Гэхдээ, та хоёр бие биесийнхээ хооронд багахан зай үлдээгээрэй,

Диваажингийн салхи дунд чинь бүжиглэг.

Бие биесээ хайрлахдаа хайрыг битгий хүлээс болгоорой. Тэрний оронд хайрыг бие биесийнхээ хооронд ирж буцах далайн давалгаа болгочих.

Нэг нэгэндээ хундагыг нь дүүргэж өг, харин нэг хундаганаас ууж болохгүй шүү.

Нэг нэгэндээ талхыг нь авч өг, гэвч нэг талхнаас идэж болохгүй шүү.

Хамтдаа дуулж бүжиглэ, гэхдээ нэг нэгнийгээ өөрийнхөөр нь байлгаарай. Яг л шанз шиг, чавхдас нь тус тусдаа ч хамтдаа уянгалан нэгэн аялгуу гаргадаг шиг.

Бие биедээ бүх зүрх сэтгэлээ өг, харин нэг нэгэндээ битгий хадгалуул.

Учир нь зөвхөн “Хувь тавилан” л та нарын зүрхийг багтааж чадна.

Хамтдаа зогс, харин бие биедээ хэт бүү ойрт.

Сүмийн багана тус тусдаа л дээврээ тулан зогсдог шүү дээ. Царс агар хоёр ч гэсэн бие биесийнхээ сүүдэрт ургаж чаддаггүй юм.

Kahlil Gibran

Зөнч / The Prophet

2010-04-04T12:50:00.000-07:00

Калил Гибран 1883-1931

Энэ удаад Араб гаралтай Америкийн зохиолч Калил Гибраны алдарт зохиол “Зөнч”-өөс (The Prophet) орчуулах оролдого хийж эхэллээ. Түүний уг зохиолыг бараг яруу найргийн хэмжээнд үздэг ба утга агуулгын хувьд ч амьдралын нарийн ширийн философийг энгийн үгээр, харилцан яриа хэлбэрээр илэрхийлж гаргасан нь хүмүүст машид таалагддаг ажээ. Анхны эх нь араб хэл дээр бичигдсэн бөгөөд олон орны хэл дээр сая сая хувиар хэвлэгдсэн гэдэг. Өчүүхэн би нь хятад хэл дээрх хувилбараас нь ойлгосныхоо хэмжээнд, чадлынхаа хэрээр буулгах оролдлогоо хийлээ. Цаашид бага багаар үргэлжлүүлнээ.

2. Хайрын талаар

Тэгээд Алмитра бидэнтэй хайрын талаар ярилцаач гэв.

Тэр толгойгоо өргөн хүмүүс рүү хартал тэд чимээгүй болов. Тэр чанга цангинасан дуугаар хэлсэн нь:

Хайр чамайг дуудвал түүнийг дага,
Зам нь энхэл донхол, эгц өндөр байсан ч.

Хайр далавчаа дэлгэн чамайг тэвэрвэл, аяаар нь бай,
Далавчиндаа нуусан сэлэм нь чамайг хатгаж шархдуулсан ч.

Тэр чамд юм хэлвэл түүнд итгэ,
Түүний дуу хоолой умардын салхи цэцэрлэгийг гишгэчин сүйтгэх мэт чиний мөрөөдөл хүслийг үгүй хийсэн ч.

Учир нь тэр чамд титэм зүүлгэхийн ялдамд чамайг загалмайд цовдолж орхино. Чамайг өсгөж торниулахын төлөө мөчрийг чинь тайрч орхино.

Яг л, тэр дээшээ чиний оройд гараад нарны гэрэлд дагжин чичирч буй мөчрийг чинь энхрийлсэн шигээ доошлон эх дэлхийгээс зуурсан үндсийг чинь сэгсэрнэ.

Тэр чамайг буудай шиг хурааж байгаад, тариа цайруулж байгаа юм шиг нүцгэлж орхино.
Тэр чамайг шигшүүрээр шигшиж хальснаас чинь чөлөөлж өгнө.
Тэр чамайг нунтаглан цагааруулна.
Тэр чамайг нухлан зөөлрүүлнэ;
Дараа нь тэр чамайг ариун гал руу хийн бурхны зоог доторх ариун бин болгож орхино.

Хайрын чамд хийж өгч байгаа энэ бүх зүйлс чамд сэтгэл доторх нууцыг чинь мэдүүлж өгөх агаад тэр мэдлэг Амьдралын зүрхний чинь нэг хэлтэрхий болох болно.

Хэрэв чи айдас дотроосоо хайрын амар амгалан болоод хайрын баяр баясгаланг эрэх юм бол нүцгэн биеэ юмаар далдлан, хайрын тариа хураалтын талбайгаас тонилсон нь дээр.

Улирал солигддоггүй тэр ертөнцөд чи инээж чадна, гэхдээ чин сэтгэлээсээ инээж үл чадна. Тэнд чи уйлж чадна, гэхдээ сэтгэлийн гүнээсээ цурхирч чадахгүй.

Хайр юу ч өгдөггүй, зөвхөн өөртөө л өгдөг. Тэр юу ч авдаггүй, зөвхөн өөрөөсөө л авдаг.
Хайр эзэрхийлдэггүй, бас эзлүүлдэггүй.
Учир нь хайр хайраар хангалттай дүүрэн.

Хайрлах үедээ чи: “Бурхан миний зүрхэнд байна” гэж битгий хэлээрэй. Харин “Би бурхны зүрхэнд байна” гэж хэлээрэй.
Хайрыг удирдаж залж чадна гэж бүү бодоорой. Цаг чинь болохоор тэр чиний замыг өөрөө чиглүүлж өгөх болно.

Хайранд өөрийнхөө хүслийг гүйцэлдүүлэхээс илүү хүсэл байхгүй.
Харин чи хайртай учрах юм бол заавал хүсэл зоригтой байх хэрэгтэй. Эдгээрийг өөрийнхөө хүсэл зоригоо болго:

Жижигхэн горхи хоржигонох урсгалаараа амгалан шөнөд дуу дуулж өгч буй мэт хайл.
Хэтэрхий их энхрийлэл зовлон дагуулдгийг мэдэж ав.
Хайрын тухай ойлголтоороо өөрийгөө шархлуул;
Тэгэхдээ өөрийн сайн дураар баяртайгаар цусаа урсга.
Үүрээр сэрэхдээ жигүүрлэсэн зүрхтэйгээр сэрж, дахин нэг хайр дүүрэн өдөр өгсөнд таларх ;
Өдөр амарч байхдаа хайрын хөөрлийг чимээгүй бясалга;
Орой талархлыг өвөртөлж гэртээ харь;
Дараа нь чамайг хайрладаг хүмүүсийн төлөө сэтгэлдээ залбираад, уруулдаа магтаалын шүлэг аялан нойрс.

Калил Гибран

Амьдралын амт 生命的滋味

2010-03-28T07:43:00.000-07:00

Тайваний зохиолч Ши Мөрөнгийн зохиолуудаас ганц нэгийг орчуулах оролдлого хийж байгаа билээ. Орчуулсан эссенүүдийнхээ хятад нэрийг бас хамт тавилаа. Хэл мэдэх хүмүүс хятад эхийг нь уншмаар байвал нэтээр дүүрэн байгаа тул олоод уншина биз. Гэхдээ санаа оноо нэмэрлэвэл always welcome шүү.
Доорх зураг мөн түүний зурсан зураг болно.

“Т” утсаар надад тэсэхийн аргагүй нэг хэргийн төлөө эцэстээ хүнд уураа гаргаж, хэрүүл хийснээ ярив.

Би түүнээс “Уураа гаргасныхаа дараа харамсав уу?” гэж асуухад, тэр:

“Би харамсахгүй байхад суралцаж байгаа. Нэг аяга унагаж хагалчихаад түмэн арга сийлж байж эвлүүлж наасан шиг тийм харамсал надад хэрэггүй” гэж хариулав.

Чимээгүйхэн найзынхаа шингэрсэн хоолойг сонсох зуур гуниглах сэтгэл төрөв.

Бид залуу байхдаа бүгд уужуу тайвуу, гэнэн цайлган сэтгэлтэй байсан билээ. Гэтэл яагаад? Яагаад заавал өсөж томрох тусмаа сэтгэлээ улам хурц, төвөгтэй болгох хэрэгтэй гэж? Яагаад заавал янз бүрийн холбоо сүлжээн дунд өөрийгөө болон бусдыг байнга шархлуулж гомдоож байх ёстой гэж? Тэгээд бас харамсахгүй байхад суралцана гэнэ. Энэ бүхэн чухам юуны төлөө юм бэ?

Би бас харамсахгүй байхад суралцаж чадах болов уу?

Амьдрал янз бүрийн том жижиг тэмцлээр дүүрэн билээ. Аз жаргал хийгээд эрх чөлөө тэр тэмцлээс зугтаж үл чадна.

Залуу байхад үргэлж олон түмэнтэй ойр явж, урагшлахад, сурч мэдэхэд, өөрийн олж авах ёстой юмаа олж авахад яардаг байж. Харин миний гартаа оруулж авч чадсан зүйлс хожим би өөрөө гар өргөн бусдад өгөх тэр зүйлс, одоо олж авч байгаа юмс маань яг одоо буцаагаад алдаж байгаа юмс гэдгийг би одоо, өнөөдөр л ойлгож авлаа.

Хүн дунд насанд хүрэхээр арай өөр үнэ цэнийн ойлголттой болдог юм байна. Урьд нь чухал гэж бодож байсан зүйлс дахин хэзээ ч тийм чухал байхаа больж, харин үргэлжид үл ойшоож ирсэн зарим зүйлс зогсолтгүй урин дуудах боллоо. Яг л тэр өвс навчис хоорондын салхины исгэрээн шиг, тэр далайн давалгаан амьсгал шиг, бас тэр газраар нэг үдшийн сарны гэрэл шиг.

Хөлийнхөө алхам бүрийг удаашруулахыг үнэхээр их хүсэж байна. Эх байгалийн доторх тэр гайхалтай сайхан амьдралын урилгад хариу өгөхийг бас үнэхээр их хүсэж байна.

Гэвч үргэлж түүнд хариу өгөх хангалттай зориг надад төрөхгүй юм. Багын хүмүүжил маань намайг урсгал зөөлөн, олноос тасарч чадахгүй энгийн нэгэн болгожээ. Зөвхөн урьдаас дэвсэж зассан замаар өдрийн урсгалыг даган урагшилдаг энгийн нэгэн.

Хэрвээ би нэг өдөр өөрийн хүсэж явдаг даяанч болчихвол аглаг ууланд гарахын өмнө ер бусын үхлийн амтыг заавал нэг биеэр мэдрэх хэрэгтэй болно байх даа?

Магад бас тэдгээр булаалдалдаж тэмцэлдэх шунал тачаалгүй гэгдэх даяанч нарыг харин ч бүр илүү шунал хүсэлтэй, амьдралтай бүр илүү ширүүн тэмцэл хийж байгаа хүмүүс гэж хэлж болох юм.

Ингэж тайлбарлаж болно биз дээ?

Хэрэв би хэн нэг хүнийг үнэхээр хайрлах юм бол бусад бүх хүмүүсийг, бүхэл дэлхийг, амь амдралыг хайрлана гэсэн үг. Хэрэв би хэн нэг хүнд “Би чамд хайртай” гэж хэлж чадах юм бол, “Чиний дотор би бүх хүмүүсийг багтаан, чамаар дамжуулж бүх дэлхийг, чиний амьдрал дунд өөрийгөө бас хайрлана гэсэн үг.

Эрик Фромм

Нэг хүнийг хайрлана гэдэг халуу шатсан сэтгэл төдий биш, харин “нэг төрлийн тууштай шийдвэр, дүгнэлт, амлалт” байдаг юм байна.

Тэгвэл тэр үдэш тосгод хоорондын далай дагуух зөрөг замаар явж байхад гэнэт чангаар орилох хүсэл төрсөн нь хэвийн л явдал байх нь.

Дөнгөж сая далайн эргээр алхаж байгаад ирсэн боловч сэтгэл маань нарийхан ширхэгтэй, цагаахан элсийг орхиж төвдөхгүй л байлаа.

Гүн хөх тэнгэрт од сар ээлжлэн гэрэлтэх тэр сэрүүхэн шөнө, би нүцгэн хөлөөрөө далайн эрэг дээр зогсоход өнгөн элсний бүлээн дулаан, сул сийрэг байдал, мөн доод талынх нь хүйтэн чийглэг, бат бөх байдал мэдрэгдэнэ. Далайн давалгаан үдшийн дуу аажуу тайван, бас энхрий зөөлөн байлаа.

Бодоод үз дээ, хэчнээн их залуу нас энэ давалгаалан буй далайг дүүргэсэн бол? Хэчнээн их залуу нас уул чулууг бутлан энэ нарийн ширхэгтэй элс болгон бидний хөл дор дэвсэж өгсөн бол? Хэчнээн их залуу нас энэ үзэсгэлэнт намуухан оройг бүтээсэн бол? Хэчнээн олон залуу насыг туулж өнгөрөөж байж энэ дэлхий бидний ирэхийг хүлээж тэссэн бол?

Хэрвээ ийм үед сэтгэл дотроо удаан нууж явсан нууцаа хэлж зүрхлэхгүй юм бол, хэрвээ жаргалтай байх үедээ түүний түр зуурынх гэдэгт санаашрах юм бол, хэрвээ хайрлах хайрлуулахын хооронд бас хэзээ хайрлахгүй хайрлуулахгүй байхыг бодож тооцоолохын бол, би яаж амьралд жаргах билээ дээ? Зүгээр л түүнийг үрэн таран хийж байна гэсэн үг биз.

Тэр үдэш би мэдээж явсан. Далайн давалгааг, элсэн эргийг, сарны гэрлийг ардаа орхисон. Гэхдээ сэтгэлдээ талархсаар, тиймээс ч өөрийн эрхгүй дэлхий ертөнц рүү хандан:

“Баярлалаа! Энэ бүхэнд бүгдэд нь баярлалаа!” гэж хашгирмаар байна.

Гүн цэнхэр одот тэнгэрт, олон сая живаа жилийн алсад заавал нэг энэрэнгүй зөөлөн хүч миний талархлыг сонсоод над руу мэхийн, хайрын харцаар инээмсэглэн буй биз ээ.

Яг тэр чангаар хашгирч байх мөчид би шийдвэр гаргаж, дүгнэлт хийж, амлалт өгч байгаа хэрэг гэж үү?

Хэрвээ би өөрийнхөө амьдралыг үнэхээр хайрлаад сурчих юм бол, мөн би хүмүүсийг, энэ дэлхийг бүхлээр нь хайрлаад сурчихлаа гэсэн үг.

Тиймээс намайг өөрийн үйлдэл бүртээ хариуцлага хүлээж чаддаг болоход, харамсахгүй байхад, мөн хийсэн алдаагаа дахин давтахгүй байхад сургаж хайрлаач.

Надад явж ирсэн зам бүр маань ингэж туулахаас өөр аргагүй байсан гэдэг шалтгааныг ойлгуулж өгөөч. Надад хойшид явах зам бүрт маань сонгохоос өөр аргагүй зүг байгаа гэдгийг итгүүлж өгөөч.

Намайг зөвхөн энэ мөчид маань амьдруулж, өнөөдрийг маань мэдрүүлж өгөөч.

Энэ бүхнээс гадна, надад амьдралын өчүүхэн жижиг болоод эрхэм нандин болохыг ухааруулж өгөөч. Надад хүн төрөлхтний амьдрал бол он удаан урлаж ирсэн урлагийн бүтээл, надаас өмнө аль эрт эхэлсэн, хойшид зогсож дуусахгүй гэдгийг, харин би, миний оршин байгаа нь энэ урт удаан урлан бүтээлт дунд дутаж болохгүй нэг цэг, миний хичээл зүтгэл бүр үлдэж хоцрох ул мөр гэдгийг мэдүүлж өгөөч.

Надад уужуу тайвнаар амьдралын амтыг амтлуулж өгөөч гэж гуйя.

Ши Мөрөн 席慕蓉

4 замын уулзвар 十字路口

2010-03-10T23:07:00.000-08:00

Арван тав, зургаан настай нэгэн охин дөрвөн замын уулзвар дээр ногоон гэрэл асахыг хүлээн зогсоно. Түүний өөдөөс харан зогсох надад сонирхолтой санагдав.

Гэрээсээ гарангуут энэ залуухан охины сэтгэлд гудамжаар явж байгаа бүхий л хүмүүс түүнийг анхааран хараад байх шиг сэтгэгдэл төрдөг. Тиймээс өөрийгөө хамгаалахын тулд, өөрийгөө юуг ч үл тоохгүй байгаа мэтээр харагдуулахын тулд, толгойгоо бага зэрэг өргөн хайхрамжгүй бөгөөд чухал царай гаргана.
Бага залуу охидууд ганцаараа олон хүмүүсийн дунд орохоороо ялангуяа ийм байдаг юм. Түүний ингэж их хүч зарцуулан байж зам гаран зөрөн өнгөрөхөд миний инээд өөрийн эрхгүй хүрэв. Бурхан мэдэж байгаа! Энэ дөрвөн замын уулзвар дээр байгаа хүмүүс дотор надаас өөр хэн л түүнийг ингэж анхаарч байгаа гэж? Амьдралын төлөө зүтгэн яарч яваа энэ хүмүүс дотроос хэн л зогсож энэ эгэлхэн охиныг нарийн нягт ажиглана гэж?

Мөн махлагдуу дунд эргэм насны нэгэн эхнэр залуу охины хажуугаар яааруухан зөрж өнгөрөв. Түүний нас дөчийг шүргэж яваа бол уу гэмээр, гучин тав зургаатай ч байж магад. Гэхдээ түүний царай төрх, өмссөн зүүсэн түүний ямарч гоёж гангалах шаардлагагүй болсныг гэрчлэх бөгөөд зүдэрч туйлдсан байдлаа ч өчүүхэн төдий үл нууна. Тэр үнэхээр амьдралд нухлагдсаар ямар ч хэрэг, ямар ч хүнд тэгтлээ сэтгэл хөдлөхөөргүй тийм хэмжээнд хүрчээ.

Эхнэр, залуу охин хоёр улам бүр холдон одлоо. Би цаг хугацаа хүний сэтгэл санаа, царай зүсийг хэрхэн өөрчилдөг талаар, 20 жилийн энэ хурц өөрчлөлт, хол тасархай ялгааны талаар бодон өөрийн эрхгүй гонсойн байрандаа зогссоор.

Ши Мөрөн席慕蓉

Бусдын санаа

2010-03-10T22:54:00.000-08:00

~Та өөртөө байгаа бүх зүйлээ хэзээ нэгэн цагт хэн нэгэн хүмүүст өгөх л болно. Тийм болохоор одоо л өгчих, тэгвэл бусдад өгөх боломж таныг залгамжлагч хэн нэгний гарт биш таны гарт үлдэх болно. (Kahlil Gibran)

~Та үргэлж “Би хүмүүст өгөх дуртай, харин хүртэх ёстой хүмүүст л өгнө.” гэж ярих юм. Гэтэл таны жимсний цэцэрлэг доторх модод, хотон доторх хонинууд чинь тэгж хэлээгүй биз дээ? (Kahlil Gibran)

~Маш олон хэрэг явдлыг шийдвэрлэх цорын ганц арга бол цаг хугацаа ирж гэрчлэх байдаг. Маш олон хэрэг явдал биднийг эргэж харах үед л сая тодорхой болдог.(Ши Мөрөн)

~Хэрвээ чи хийж байгаа зүйлдээ үнэхээр амь амьдралаа зориулж чадах юм бол энэ дэлхий чамайг хохироохгүй. (Ши Мөрөн)

~Бүхий л хайрлууштай сайхан зүйлстэй үргэлж тодорхой зайнаас харьцах хэрэгтэй байдаг. (Ши Мөрөн)

~Хэн нэг хүн өөрөөс чинь хэт илүү гарчихсан байхыг мэдвэл, яг тэр мөчид дотор чинь гал шатах мэт өвдөж, хорсохыг мэдэрвэл бас тийм ч муу зүйл биш. Учир нь яг тэр л мөчид, бидний ингэж хоцорч үлдсэн нь бүх хүчээ гаргаж хичээхгүй байгааг маань ойлгуулна. Далайн давалгааг ширүүн салхи л түрдэггүй гэж үү? (Ши Мөрөн)

Мананд 霧裏

2010-03-10T22:35:00.000-08:00

Би манан дотор л яваад байх шиг.

Миний эргэн тойрон бол зах хязгааргүй өргөн уудам ертөнц гэдгийг мэдэж байна л даа, гэхдээ би үргэлж түүний бүрэн бүтэн нүүр царайг харж чадахгүй юм. Нүдний өмнөх жижиг булангаас бусад нь бүдэг бадаг хэлбэр төдий л харагдана.

Би бага зэрэг айж бас эргэлзэж байна, гэхдээ би яг одоо аажим аажмаар урагшилж байгаа гэдгээ мэдэж байгаа болохоор мөн баярлах сэтгэл төрнө.

Учир нь миний өмнөх, би даруйхан хүрчихэж болохгүй тэр холын зүгээс үргэлж нэгэн дуу хоолой намайг урин дуудаж байдаг. Энэ бол хэсэг хүмүүсийн янз бүрийн өнцөг булангаас урин дуудаж байгаа дуу хоолой, баяр хөөр болон бахдал бишрэлээр дүүрэн дуу хоолой. Яг л надад миний өмнөх өнөөх ертөнц, өнөөх би одоохондоо харж чадахгүй тэр ертөнцөд ямар сайхан нүд эрээлжилж, сэтгэл булаан, дуу алдам газрууд байгааг хэлээд байх шиг.

Би тэдгээр дуу хоолойнуудад дуртай, мөн үргэлж урин дуудаж байдаг тэр сэтгэлүүдэд баярлаж явдаг. Тэд л надад урам зориг өгч, намайг удирдан чиглүүлж урагш явахад тусалж байдаг юм. Мэдээж би манан дотор явж байгаа учраас, замд янз бүрийн эргэлзэх зүйл олон таардаг учраас би тэдний өмнө нь зогсож байсан, сэтгэл догдлон баярлаж байсан яг тэр газарт хүрч чадахгүй ч байж мэднэ. Би магадгүй бүхэл амьдралынхаа туршид ч энэ өтгөн мананг нэвт шувт туулан гарч чадахгүй байх, үүний зэрэгцээ үүрд мөнх тэдний ертөнцөд хүрэх замыг олж чадахгүй байж магад. Гэвч тэд харсан, тэдний урин дуудсан дуу хоолой надад хэлж өгсөн болохоор би тэдэнд итгэж байна, тэдэнд итгэхийн даширмаар энэ ертөнцөд бас итгэж байна.

*****

Манан дотор маш олон хоорондоо үл адил дуу хоолойнууд бий.

Энэ ертөнцөд ч бас маш олон адилгүй нүүр царай, хувь тавилангууд бий.

Миний бодлоор амьдралд хүнийг хамгийн их татдаг зүйл бол адил бөгөөд адилгүй байдал.

Ямар гээчийн ялгаж салгахын аргагүй зөрчил вэ?

Миний эргэн тойронд байгаа хүмүүс надтай огтхон ч адилгүй гэдгийг мэдэж байна л даа. Арьсны өнгө, амьдралын төвшин, асар том цаг хугацаа орон зайнаас эхлээд өчүүхэн жижиг хурууны хээ хүртэл адил биш, хүн бүр туйлын зааг ялгаатай бие хүмүүс.

Тэгтэл би бас эргэн тойрны маань хүмүүс хоорондоо бүрмөсөн адил гэдгийг мэдэж байна. Бид баярлаж хөөрөхөөрөө инээж, уйтгарлаж гунихаараа уйлж, сул дорой үедээ хэн нэгний хайр өмгөөллийг хүсдэг. Бид бүгд өөрсдийн үр хүүхдэдээ хайртай, цэцэглэж байгаа амьдралдаа дуртай, нутгаасаа гарахаараа үргэлж санан мөрөөдөх сэтгэлээ бас хамт авч явдаг.

Иймээс тэр холын холоос урин дуудах дуу хоолойнд үргэлж ямар нэг зүйл бидний сэтгэлийг хөдөлгөж, биднийг хэсэг зуур амьсгаа даран тайвшруулдаг, яг л мянга мянган жилийн турш эцэж цуцалтгүй хайж явсан өөрийгөө олсон мэт.

Мансууран согтуурах тэр мөчид бидний сэтгэлд оргилон эрчлэх давалгаа өөрийн мэдэлгүй дөрвөн зүг найман зовхист түгэн тарж, манан дотор аажмаар нарийхан цацрагууд болон алсын алсад сарниж одно. Цацрагууд сарнин тарж мянган бээрийн цаана хүрсэн ч ганц нэг хүн тэрийг олж харан санаа алдах дуу гаргах л байх? Харин тэр санаа алдах чимээ нь бүр холын хол уулын хавцалд хүрэн бүр зөөлөн хөнгөн цуурай болдог байх?

Хэрвээ хэн нэгэн хүн энэ бүхнийг нэвтэрч, бодол санаа бүрийг, түүхийн үйл явц бүрийг харж чаддаг бол тэр ямархуу нарийн будлиантай зураглал харагдах бол?

*****

Энэ ертөнц үнэхээр агуу том юм аа. Зам тийм урт, амьдрал ийм богинохон, өтгөн манан ч бас урт удаан хугацааны турш сарнихгүй юм. Харин би яаж чамд өөрийгөө энд ирсэн гэдгийг хэлж мэдүүлэх үү?

Миний уртаас урт бөгөөд өчүүхэн богино амьдралд минь байсан зүйл бүрийн шунал хүсэл, хайр сэтгэл, баяр хөөрийг яавал сая чамд хэлж чадах бол? Би яг юу хийж байгаагаа мэдэхгүй байна л даа, гэхдээ би юу хийхийг хүсэж байгаагаа бүдэг бадаг мэдээд байна. Харин яг энэ мөчид бүгдийг ингэж хийхээс өөр арга алга.

Энэ л миний өтгөн манан дунд булан эргэх зуур түр зогссоны учир. Сэтгэлд минь хэлэхийг хүссэн үгс байна. Гэхдээ чамд биш өөртөө л хэлэхийг хүссэн байж магад. Бүрзгэр бүүдгэр бодол сэтгэл дотроосоо хурдхан нэг учиг зангилааг олж, дараа нь өөртөө ойлгомжтой бичиг үсгээр буулган, бодит хэлбэр дүрсэнд оруулаад, түүнийгээ өтгөн манан дундахь тэр буланд орхин холоос ажиглан хартал сая л нэг юм жинхэнэ өөрийнхөө нуугдаж байсан үл таних дүрсийг олж харлаа. Инээвхийлэх зуур нулимс өөрийн эрхгүй дусална.

Тэгээд арай гэж эргэн цааш урагшлан явлаа. Ардаа үлдээсэн тэр өтгөн манан дундахь бүтээлүүд маань мэдээж миний амьдралын аль нэг эргэлт нугалаасанд дурсгал болгож үлдээсэн зүйлс минь юм. Тиймээс тэнд миний чин үнэн сэтгэл бас хамт үлдсэн байж таараа. Гэхдээ чамайг түүнийг олж харах үед тэр хэдийнэ намайг бүрэн төгс илэрхийлж чадахгүй болсон байна. Учир нь чи бид хоёр хичнээн адил байлаа ч гэсэн чи миний сэтгэлийг бүрэн ойлгож чадахгүй. Мөн түүнчлэн би урагшлах тусмаа манан дунд өөрчлөгдөн өөрчлөгдсөөр урьдны би биш болжээ. Намайг чамд таниулж санагдуулах зүйл магадгүй өнөөх холын холын хол өнцөг булан бүрээс сонсогдох баяр хөөр, бахдал бишрэлээр дүүрэн дуу хоолой.

Чиний хувьд би ирж байсан, харин үүнийг зөвхөн би л мэднэ. Гэхдээ тэр би бол яг жинхэнэ би биш.

Учир нь яг одоогийн би аль хэдийнэ мянган бээрийн цаана аялж яваа.

Ши Мөрөн 席慕蓉